Debaty sejmowex908 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie dopuszczania do polskiej strefy przybrzeżnej kutrów z krajów Unii Europejskiej

   Szanowny Panie Marszałku! Na podstawie art. 120 regulaminu Sejmu przedkładam panu marszałkowi odpowiedź na interpelację posła Kazimierza Plocke w sprawie dopuszczania do polskiej wyłącznej strefy ekonomicznej kutrów z krajów Unii Europejskiej.    W Unii Europejskiej wszystkie kraje członkowskie posiadające dostęp do wód morskich obowiązuje zasada swobodnego, wzajemnego udostępniania łowisk w swoich wyłącznych strefach ekonomicznych dla statków rybackich innych państw członkowskich. Wynika to z ustawodawstwa unijnego i jest zgodne z zasadami Wspólnej Polityki Rybackiej (art. 3 ust. 1e i art. 43 TWE i rozporządzenie Rady EWG nr 3760/92). Spod jurysdykcji Unii, w tym również z ww. zasady, wyłączone są wody morza terytorialnego, liczące maksymalnie od linii brzegowej 12 Mm.    Rząd RP w stanowisku negocjacyjnym w obszarze ˝Rybołówstwo˝ wystąpił z wnioskiem o pięcioletni okres przejściowy, licząc od daty akcesji, dotyczący zakazu połowów w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej dla statków rybackich o mocy silnika wyższej niż 611 KW i długości powyżej 30 m, z wyłączeniem statków już zarejestrowanych w Polskim Rejestrze Statków. Okres przejściowy ma umożliwić restrukturyzację polskiej floty rybackiej, wykorzystując w tym celu środki unijne z funduszy strukturalnych (w szczególności z Finansowego Instrumentu Sterowania Rybołówstwem). Restrukturyzacja floty będzie w pierwszym rzędzie dotyczyła redukcji nadmiernej w stosunku do dostępnych zasobów liczby statków rybackich. Umożliwi to racjonalne i opłacalne prowadzenie działalności gospodarczej w tym zakresie. Strona polska przekazała do Komisji Europejskiej ekspertyzy starające się uzasadnić polskie stanowisko w tej sprawie. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wraz z Ministerstwem Spraw Zagranicznych prowadzi intensywne działania dyplomatyczne w celu przekonania państw członkowskich UE do polskiego stanowiska. Jednakże nadal 10 krajów członkowskich jest przeciwnych polskiemu wnioskowi. Twarde stanowisko rządu RP w tym zakresie już spowodowało półroczne opóźnienie planowanego zamknięcia tego obszaru negocjacyjnego.    Biorąc pod uwagę ustawodawstwo unijne w tym zakresie oraz negatywne stanowisko Komisji Europejskiej i dużej liczby krajów członkowskich UE, istnieje duże prawdopodobieństwo, iż w celu zamknięcia negocjacji w tym obszarze będzie potrzebny kompromis ze strony polskiej. Tym bardziej, że strona unijna wyraziła w drodze kompromisu, po długich negocjacjach, akceptację dla ujęcia śledzia i szprota bałtyckiego w wykazie gatunków objętych interwencjonizmem rynkowym, o co postulowała strona polska.    Zdaniem resortu rolnictwa ewentualne ustępstwo w tym zakresie nie będzie niekorzystne dla polskiego rybołówstwa. Istnieje co prawda ryzyko, iż części polskiej floty w pierwszych latach po akcesji może być trudno konkurować z rybakami z Unii Europejskiej. Z drugiej jednak strony duża część polskich rybaków od lat skutecznie konkuruje z rybakami z tych krajów, sprzedając produkty rybołówstwa w portach unijnych na Bałtyku. W strefie morza terytorialnego (12 Mm) nadal będzie obowiązywał zakaz połowów dla statków rybackich o obcej przynależności państwowej. W zamian Polska uzyska pełny dostęp do funduszy strukturalnych, w tym m.in. na redukcję floty, modernizację pozostałych jednostek rybackich, modernizację infrastruktury portowej oraz środki finansowe na odprawy i przekwalifikowanie rybaków, którzy w procesie restrukturyzacji utracą pracę. Polska flota rybacka będzie miała w ramach wzajemności dostęp do bardziej zasobnych w dorsza i śledzia (gatunków ryb poszukiwanych na polskim rynku) łowisk Danii, Szwecji czy też Niemiec. Także rynki tych państw będą przed polskimi rybakami stały otworem, a ceny na te gatunki ryb są na nich wyższe niż w Polsce. W celu wsparcia procesu dostosowania do unijnych standardów polskiej floty rybackiej uruchomiono kredyty preferencyjne w ramach Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Inne państwa kandydujące do Unii jak Litwa, Łotwa i Estonia już od paru lat prowadzą w ramach umów dwustronnych połowy w strefach ekonomicznych Danii i Szwecji, a rybacy z tych krajów poławiają w strefach państw kandydujących. Polska od 1977 r. realizuje podobną umowę ze Szwecją. Zgodnie z wewnętrznymi procedurami UE na Morzu Bałtyckim mogą poławiać jedynie rybacy z krajów leżących nad tym morzem.    Ochroną i zarządzaniem żywymi zasobami morza na Morzu Bałtyckim zajmuje się od 1973 r. Międzynarodowa Komisja Rybołówstwa Morza Bałtyckiego (MKRMB), do której należą wszystkie państwa w rejonie Morza Bałtyckiego. Rekomendacje komisji dotyczące wielkości dopuszczalnych kwot połowowych i technicznych środków ochrony zasobów wcielane są w życie przez państwa członkowskie, w tym Polskę. Rekomendacje są wynikiem zaleceń naukowców z Międzynarodowej Rady Badań Morza (ICES), jak również uwzględniają interes środowisk rybackich z poszczególnych państw członkowskich. Dla wzmocnienia polskiego stanowiska w zakresie postulowanego okresu przejściowego strona polska we wrześniu 2001 r. wniosła kwestie ograniczenia parametrów statków rybackich poławiających na Morzu Bałtyckim pod obrady MKRMB. Jednakże uzyskanie kompromisu w tej sprawie może potrwać parę lat.    Narodowe kwoty połowowe są ustalane na forum MKRMB na podstawie bazy historycznej i są one niezmienne procentowo dla poszczególnych państw. Stąd po akcesji kwoty połowowe dla polskich rybaków i sposób ochrony zasobów nie ulegną zmianie. Jedynie zwiększy się strefa potencjalnych połowów, w których te kwoty będą mogły być odłowione. Jest to w sumie korzystne ze względu na sezonową migrację ryb. Korzystnym zjawiskiem będzie również to, iż poprzez obecność obcych flot w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej powinny wzrosnąć dostawy ryb do polskich portów. Ma to istotne znaczenie, biorąc pod uwagę fakt, iż ponad połowa surowca do produkcji w sektorze rybnym pochodzi w Polsce z importu.    Jeżeli w wyniku negocjacji akcesyjnych zostaną zniesione ograniczenia parametrów technicznych dla statków rybackich poławiających w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej, to będzie zmienione w tym zakresie prawo polskie, by zapobiec dyskryminacji polskich rybaków.    Z poważaniem    Minister    Jarosław Kalinowski    Warszawa, dnia 2 stycznia 2002 r.